Enflasyon Nedir ve Çözüm Önerileri Nelerdir?

Enflasyon nedir ve nasıl mücadele edilir? Bugün ülkemizde çok fazla adını duyduğumuz enflasyon konusuna değineceğiz. Günümüzde ekonomilerin hemen hemen hepsinin yaşadığı makro ekonomik sorunları vardır. Bunların başının çeken tartışmasız fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarının ise başrol oyuncularından birisi enflasyondur.

Enflasyon nedir?

enflasyon nedir

Enflasyon, hizmet ya da ürünlerin sürekli artış göstermesi durumu olarak ifade edilir. Diğer bir deyişle fiyatlar genel düzeyindeki sürekli artış durumudur. Bir ülkede belirli bir malın veya hizmetin bir ya da birkaç defa fiyatlarının artması durumu enflasyon olarak ifade edilmez. Örnek verecek olursak; enflasyon düştü ifadesini kullandığımızda, fiyatlar genel düzeyinin daha az arttığı (yani eskiye nazaran yine de artış devam etmektedir) ve buna bağlı olarak insanlardaki alım gücünün daha az düştüğü ve refah ortamının yükseldiği bir durumun ortaya çıktığını anlamına gelir.

Enflasyon durumunda ortaya bazı olumsuz senaryolar ortaya çıkmaktadır.

1- Paranın satın alma gücünde düşme: İnsanların reel gelirinde artış olmamasına rağmen enflasyon nedeniyle fiyatlar genel düzeyindeki artış sebebiyle daha çok parayla daha az ürünün alınması olarak ifade edilebilir. Örneğin; 2020 yılında 100 TL’ye aldığımız bir ürünün, fiyatlar genel düzeyindeki %10’luk artış nedeniyle 2021 yılında 110 TL’ye alınmasıdır. 2022 yılında ise %20 lik bir artış ile aynı ürünün 132 TL’ye alınmasına neden olmaktadır. Görüldüğü üzere sürekli artarak giden enflasyon kişinin reel gelirini su şekilde düşürmektedir.

2- Yatırım ve Tasarrufların Etkisini Kaybetmesi: Bir ülkede ekonomik büyümeyi sağlayan en büyük kalemlerden olan tasarruflar ve yatırımlar, enflasyon nedeniyle büyük oranda azalmaya ve ekonomideki istikrarsızlığa neden olmaktadır. Enflasyonun düştüğü bir ekonomide tüketici elindeki parayı ya harcamayı ya da döviz ve altın gibi farklı yatırım kaynaklarına yatırmayı tercih edecektir. tasarruflar bu şekilde azalacaktır. Ayrıca enflasyonun faiz oranlarında dalgalanmalara sebep olacağı ve yatırımcılar için güven vermeyen bir piyasa ortamı oluşacağından, yatırımlar da buna bağlı olarak düşme eğilimine girecektir.

İlginizi Çekebilir;  Kripto Para Nedir? ve Üzerinde Nasıl Tasarruf Edilir?

Bu durumda açıklanması gereken enflasyona dayalı maliyetler ortaya çıkmaktadır. Çünkü enflasyon kişilerin elinde tuttukları paranın maliyetini artıracağı için kişiler de paralarını banka kuruluşları aracılığıyla farklı kaynaklara aktaracak ya da gayrimenkul alımına yönelecektir.


Enflasyon nedeniyle ortaya çıkan maliyetler

maliyet

1- Menü-Katalog Maliyeti: Enflasyonun hakim olduğu dönemlerde fiyat istikrarsızlıklarına bağlı olarak firmaların sürekli olarak fiyat değiştirmesi sonucunda katlandıkları maliyeti ifade eder.

2- Ayakkabı Eskitme Maliyeti: Kişiler paralarını, elde tutma maliyetlerinde artış olması nedeniyle; bankalar aracılığıyla farklı kaynaklara yatırdığı ve bu sebeple bankalara daha sık gidip gelmeye başladığından ayakkabılarının eskidiğini açıklayan maliyet türüdür.

3- Olivera-Tanzi Etkisi: Enflasyonist dönemlerde devletin, kişilerden alacağı verginin daha uzun zamanda tahsil etmesi nedeniyle ortaya çıkan maliyettir. Burada kişiler üzerinde reel vergi yükünün azalması ve buna karşılık olarak devletin alacağı reel vergi gelirinin düşmesi sonucu doğar.


Enflasyonla nasıl mücadele edilir?

Enflasyonla mücadele devletin uygulayacağı üç farklı politika bulunmaktadır. Bunları kabaca şu şekilde sıralayabiliriz.

  1. Para Politikası
  2. Maliye Politikası
  3. Ücret ve Gelirler Politikası

1- Para Politikası: Para politikasını yürütecek kurum Merkez Bankasıdır. Merkez Bankasının bir çok görevi bulunmakla birlikte en önemli misyonu muhakkak fiyat istikrarıdır. Fakat fiyat istikrarını sağlayabilmesi için bağımsız olması ve buna göre hareket etmesi gerekmektedir.

Enflasyonist dönemlerde uygulanacak olan sıkı para politikasıdır. Merkez Bankası bu politikayı en etkili kısa vadeli faiz oranlarına yapacağı hamlelerle uygulayabilecektir. Burada faizleri artırması, karşılık oranlarını artırması ve para arzını azaltarak kişilerin daha az kredi çekmesine ve daha az tüketime yönelmesine neden olmakla birlikte; enflasyonun etkilerini azaltmaya çalışacaktır.

2- Maliye Politikası: Maliye politikaları hükümetler eliyle yürütülmektedir. Hükümetler daraltıcı maliye politikası yöntemini kullanarak öncelikle kamu harcamalarını kısması gerekmektedir. Fakat burada önemli bir durum ortaya çıkmaktadır. Seçim kaygısı olan hükümetlerde, kamu harcamalarıyla birlikte yatırımların düşmesi; oy potansiyelinin azalma eğilimine gireceği düşüncesiyle enflasyona karşı duyarsız kalmalarına neden olacaktır.

İlginizi Çekebilir;  ABD Borsasını Etkileyen GameStop Olayı

Ayrıca hükümetlerin vergi oranlarında artış yapması ile halkın talep miktarındaki düşmenin meydana gelmesi; enflasyonun etkilerini azaltmaya yarayacaktır. Ayrıca bireylerin elinde tuttuğu parayı, devlet çıkardığı tahviller ile toplayarak talebin azalmasına neden olacak ve enflasyonun etkisini azaltacaktır.

3- Ücret ve Gelirler Politikası: En az uygulanan politikadır. Burada devlet enflasyonun etkilerini azaltmak için; fiyat ve ücretlere müdahale ederek daha fazla artmasının önüne geçmektedir. Fakat yapmış olduğu müdahale kısa dönemde etkili olacak ve uzun dönemde etkisini kaybedecektir.


Özetle; Enflasyon nedir? konusunu kaba taslak açıklamaya çalıştım. Enflasyon aslında ülkeler için gerekli olan bir argümandır. Fakat %2-%3 seviyelerinde olması gerekmektedir. Çünkü enflasyonun çok düşük olduğu Japonya gibi ülkeler de fiyat istikrarı sağlamak adına enflasyonu belirttiğim seviyelere getirmek için oldukça çaba sarf etmektedirler.


Görüş ve önerileriniz için tıklayınız.

Daha farklı kaynaklar için bakınız;
https://www.sde.org.tr/merve-karacaer-ulusoy/genel/turkiye-enflasyonla-nasil-mucadele-eder-kose-yazisi-9512

https://www.dw.com/tr/enflasyonla-m%C3%BCcadele-program%C4%B1-i%C5%9Fe-yarar-m%C4%B1/a-45818314

Oy kullanmak için yıldızlara basınız.

Sonuçlar

Henüz oy kullanılmadı. İlk oyu siz kullanın!

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir